Beskid Żywiecki: Miasto Żywiec, Wzgórze pod Grójcem i Jezioro Żywieckie

Beskid Żywiecki: Miasto Żywiec, Wzgórze pod Grójcem i Jezioro Żywieckie

Kontynuujemy kolejne poszukiwania atrakcji na terenie Beskidów. Po Beskidzie Śląskim, o którym wspominaliśmy wcześniej w poprzednich artykułach, nadeszła pora na Żywiecczyznę, stanowiącą odrębny rejon kulturowy górali żywieckich. Tutaj króluje niepodzielnie miasto Żywiec wraz z majestatycznym wzgórzem Grojec i rozległym Jeziorem Żywieckim. Dziś zaprezentujemy najważniejsze miejsca o dużych walorach turystycznych oraz kulturowych z tych okolic.

Beskid Żywiecki: Miasto Żywiec, Wzgórze pod Grójcem i Jezioro Żywieckie

Miasto Żywiec

Żywiec to kwitnący kwiat Polski Południowej i ziemi krakowskiej w województwie śląskim, w sercu głębokiej Kotliny Żywieckiej. W samym jego centrum łączą się dwie rzeki: Soła i Koszarawa, które następnie wspólnie uchodzą do znajdującego się niedaleko Jeziora Żywieckiego. W tak różnorodnym, górskim terytorium rozwinęła się niewielka miejscowość pasterska, dziś będąca głównym ośrodkiem kulturowym na Żywiecczyźnie.

Ze względu na swoje malownicze położenie, region żywiecki słynie z niesamowitych uroków przyrody. Występują tu wyjątkowe, rzadkie okazy flory niedostępne nigdzie indziej. Przykładowo, na północno-zachodnich stokach Grojca rośnie obuwik pospolity, największa roślina z rodziny storczykowatych, oraz silnie trujący tojad lisi. Na torfowiskach z zachodniej strony wzgórza żyje zaś owadożerna rosiczka okrągłolistna. Z tych i z wielu innych powodów, na obszarze Żywca istnieją pomniki przyrody i formacje ochronne, w tym rezerwat przyrody „Grapa” sprawujący opiekę nad lasami grądowymi.

Beskid Żywiecki: Miasto Żywiec, Wzgórze pod Grójcem i Jezioro Żywieckie

Bogactwa natury, kultury i historii spowodowały prężny rozwój turystyki. Żywiec jako baza wypadowa dla turystów posiada wspaniałe zaplecze turystyczno-rekreacyjne. W rzeczywistości jest ono tak rozbudowane, że z myślą o przyjezdnych stworzono Centrum Informacji Kulturalno-Turystycznej z siedzibą w budynku Starego Zamku. Tam otrzymają wszelkie informacje o dostępnych noclegach, punktach gastronomicznych czy organizowanych wydarzeniach. Poza tym, miasto pochwalić się może także:

  • dogodnym ulokowaniem w pobliżu ośrodków sportów zimowych, np. w Korbielowie czy Szczyrku;
  • wachlarzem zabytków historycznych, m.in. Starym Zamkiem, Pałacem Habsburgów, Muzeum Browaru Żywiec;
  • szlakami spacerowymi i edukacyjnymi, np. Przyrodniczym Szlakiem Spacerowym po Żywcu;
  • szlakami turystycznymi do wycieczek po górach, np. żółtym szlakiem na Grójec;
  • licznymi imprezami kulturowymi, np. festiwal folklorystyczny „Tydzień Kultury Beskidzkiej”.

Ratusz w Żywcu

Centralnym punktem Żywca i jego największą ozdobą jest Ratusz w Żywcu. Góruje on w centralnej części miasta ponad rozległą Starówką, zabytkowymi kamienicami oraz ryneczkiem, gdzie aż roi się od straganów rękodzielnictwa regionalnego.

Beskid Żywiecki: Miasto Żywiec, Wzgórze pod Grójcem i Jezioro Żywieckie

To wyjątkowy obiekt o architekturze synagogalnej z XIX wieku. Legenda głosi, że jego wygląd jest wynikiem intryg pomiędzy władzami miasta a środowiskiem żydowskim. W dawnych czasach Żywiec nie był przychylny Żydom. Niestety, zrządzenie losu sprawiło, że budową nowego ratusza zajął się właśnie architekt pochodzenia żydowskiego, który na złość rządzącym upodobnił ich siedzibę do synagogi. Nie wiadomo, czy to prawda, wiadomo jednak, że budowla rzeczywiście posiada potrójne okna, rozety i żelazne kolumienki charakterystyczne dla świątyń żydowskich.

Sam budynek wielokrotnie rozbudowywano. Pierwotnie służył jako kamienica mieszkalna szlacheckiego rodu Kantorowskich. W czasach późniejszych oddano go pod opiekę miasta. Od tamtej pory przechodził wielokrotne przemiany i pełnił funkcję rezydencji starostwa, wójtostwa, sądu, policji, a nawet aresztu. W końcu, po remoncie z 2007 roku, stał się dla mieszkańców najładniejszą wizytówką miasta, z kolei dla turystów awansował na jedną z głównych atrakcji turystycznych.

Obecnie Ratusz w Żywcu jest siedzibą Urzędu Miasta. Do tej pory budzi wiele kontrowersji, choćby kolorem, na który go pomalowano.

Zamek w Żywcu

Mówiąc o zabytkach Żywca, nie można zapomnieć o Nowym Zamku w Żywcu znajdującym się obok rynku. To klasyczny pałac przebudowany pod koniec XIX wieku na polecenie austriackiego arcyksięcia Albrechta Fryderyka Rudolfa. Projektowaniem wnętrz zajmowali się polscy architekci.

Kompleks pałacowy należy do wyjątkowych obiektów dla artystów. Arcyksiążę był wielkim miłośnikiem sztuki, dlatego zatrudniał słynnych twórców sztuki, np. polskiego artystę Wojciecha Kossaka, przez co zgromadził wspaniały zbiór obrazów malarzy europejskich. W zamkowych komnatach przechowywano drogocenną kolekcję sreber, którą z zamku wywieźli okupanci niemieccy. Przez pewien czas po wojnie funkcjonował tu też Zespół Szkół Drzewnych i Leśnych, czyli jedno z czołowych dla powiatu żywieckiego technikum.

O pałac wkrótce upomniała się rodzina Habsburgów. Od 2001 roku do swojej śmierci w 2012 roku mieszkała tutaj księżna Maria Krystyna Altenburg, czyli córka dawnych właścicieli kompleksu. Do zamku w 1907 roku przybyła z wizytą również ówczesna królowa-regentka Hiszpanii, Maria Krystyna Austriacka.

Wyraźnie czuć tutaj królewskie korzenie. Można się o tym przekonać osobiście, ponieważ pałac jest otwarty dla turystów. W lustrzanej sali balowej odbywają się koncerty, a pozostałą część pomieszczeń można zwiedzać w ramach zakupionego biletu do Parku Miniatur.

Park w Żywcu

Kolejnym punktem na naszej liście jest Park w Żywcu. Pomimo przynależności do Nowego Zamku, zasługuje on na osobne potraktowanie ze względu na fakt wpisania go do rejestru zabytków nieruchomych województwa śląskiego.

Ogrody zamkowe, założone w 1712 roku, słyną z niesamowitych uroków przyrody oraz licznych atrakcji. Park składa się z dwóch części: w pierwszej znajdują się kwatery i budowle, w drugiej rządzą jedynie drzewa i krzewy. Znajduje się tu niesamowita altana na wyspie w postaci zbudowanego na planie ośmioboku Domku Chińskiego, niemal żywcem wyjęta z Państwa Środka – stanowi ona pozostałość po dawnym stylu architektonicznym.

Na przełomie XIX i XX wieku park został przekształcony na modłę angielską, według brytyjskich norm krajobrazowych. Wtedy powstała polana widokowa, okrągły basen z fontanną, pergole (zacienione aleje) i ogródek różany, wszystkie czynne dziś dla zwiedzających.

W 2009 roku Park w Żywcu przeszedł gruntowną odnowę, dodano także nowe rozrywki. Odsłonięto pamiątkową ławeczkę Alicji Habsburg w celu uczczenia pamięci dawnych właścicieli kompleksu oraz otwarto Park Miniatur, gdzie można zobaczyć miniaturowe repliki zabytków architektury beskidzkiej, np. pałacu w Rajczy.

Wzgórze Grojec z Amfiteatrem pod Grojcem

Znakiem rozpoznawczym Żywca jest górujące nad dzielnicą Sporysz Wzgórze Grojec. To ciekawe z perspektywy turysty wzniesienie składające się z trzech wierzchołków o wysokości od 423 do 612 m n.p.m.

Beskid Żywiecki: Miasto Żywiec, Wzgórze pod Grójcem i Jezioro Żywieckie

Ze środkowego Średniego Grojca widać przepiękną panoramę nie tylko na samo miasto Żywiec oraz Jezioro Żywieckie, ale i na okoliczne szczyty, m.in. Babią Górę, Pilsko, a nawet Beskid Śląski z Baranią Górą, Skrzycznem czy Klimczokiem. Przez Grojec przebiega również żółty szlak do wędrówek górskich. Te majestatyczne widoki z pewnością zapierają dech w piersiach.

Tutaj właśnie rosną też wspomniane wcześniej skarby przyrodnicze. Oprócz tojadu lisiego lub rosiczki okrągłolistnej występuje tu także niezwykle rzadka i prawnie chroniona zaraza drobnokwiatowa, przywieziona kiedyś na tereny Beskidów aż z Ameryki Północnej.

Poza tym, na Grojcu zobaczyć można:

  • stalowy krzyż, pamiątkę po wizycie papieża Jana Pawła II w Żywcu z 1995 roku, jeden z symboli miasta;
  • szczątki ruin drewnianego zamku wykryte w prowadzonych wykopaliskach archeologicznych;
  • ścieżkę edukacyjną przez najciekawsze fragmenty wzniesienia, np. obok pieca wapienniczego, jaskini w Grojcu, punktu widokowego na Średnim Grojcu;

Na osobną uwagę zasługuje słynny obiekt rozrywkowy, czyli znajdujący się u stóp wzgórza Amfiteatr pod Grojcem, jedna z głównych atrakcji okolic Żywca. O jego powstanie walczyli sami mieszkańcy, pomagając w formie czynu społecznego w pracach związanych z m.in. osuszaniem terenów blisko rzeki Koszarawy. Dzięki ich staraniom oddano do użytku przepiękną, komfortową, dobrze wyposażoną placówkę.

Obecnie Amfiteatr może pomieścić do 3000 widzów. Jest znanym miejscem do rekreacji i organizacji wydarzeń kulturalnych, np. corocznie rozgrywa się tu finałowy koncert festiwalu Męskie Granie.

Jezioro Żywieckie

Wśród rozrywek wokół Żywca nie wolno ominąć sławnego Jeziora Żywieckiego. Tak naprawdę jest ono zbiornikiem retencyjnym wybudowanym na rzece Soła w 1966 roku. Mimo to zalicza się do jednych z najczęściej uczęszczanych miejsc wypoczynkowych przez miejscowych.

To naprawdę ogromne jezioro, w sam raz do odpoczynku wodnego – jego długość wynosi ponad 6 km. W pobliżu istniejącej zapory postawiono elektrownię wodną. Stworzono ją z myślą o uregulowaniu wód rzeki, ochronie przeciwpożarowej oraz produkcji energii. Prawda jest jednak taka, że elektrownia w czasach obecnych stanowi niezwykle atrakcyjny punkt schadzek żywieckiej młodzieży.

Beskid Żywiecki: Miasto Żywiec, Wzgórze pod Grójcem i Jezioro Żywieckie

Niestety, starszym góralom Jezioro Żywieckie nie kojarzy się zbyt dobrze, ponieważ okryło się dość ponurą sławą ze względu na tragiczne wypadki z przeszłości. Samo utworzenie zbiornika spowodowało zalanie kilku wsi, w tym starej części Żywca. Z kolei w 1978 roku dwa autobusy wiozące górników do pracy w kopalni w wyniku poślizgu na drodze niedaleko miejscowości Oczków spadły prosto w głębiny jeziora. Zginęło wówczas 30 osób. O tym nieszczęściu przypomina pamiątkowa tablica.

Na szczęście, od tamtej pory nie wydarzyły się żadne okropności, a jezioro jest stale patrolowane przez ratowników. Dzięki temu odbywają się tutaj różne zawody wodne, m.in. regaty na część Adama Banaszaka, dawnego komandora bielskiego klubu żeglarskiego.

Napisz komentarz

Polityka Prywatności
Klikając przycisk Zgadzam się, potwierdzasz i akceptujesz, że ta witryna może automatycznie odczytywać i przechowywać niektóre dane osobowe o Tobie, takie jak adres IP, nazwa i wersja przeglądarki i systemu operacyjnego oraz pliki cookie. Jeśli i kiedy wypełnisz jakiekolwiek formularze internetowe na tej stronie, możesz zostać poproszony o podanie swojego imienia i nazwiska, adresu e-mail, adresu i innych danych osobowych - w zależności od tematu tych formularzy. Pamiętaj, że to od Ciebie zależy, czy udostępnisz nam te informacje, czy nie.